GIỮ VÙNG NGUYÊN LIỆU MÍA BỀN VỮNG NƠI BIÊN CƯƠNG CAO BẰNG
Chủ nhật - 19/04/2026 20:22
Vụ ép 2024-2025 vừa khép lại, người trồng mía tại vùng nguyên liệu xã Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng đang sống trong những cảm xúc đan xen. Dù năng suất và chất lượng mía đạt cao, nhưng bài toán giữ chân người nông dân gắn bó với ruộng mía đang trở nên thách thức hơn bao giờ hết trước sức hút từ phía bên kia biên giới.
Hình ảnh nông dân hối hả vào mùa thu hoạch mía
Khi "đất không phụ công người"
Trên khắp các cánh đồng tại Tà Lùng và vùng lân cận, không khí sản xuất vụ qua ghi nhận những tín hiệu tích cực về kỹ thuật. Theo báo cáo từ nhà máy, năng suất mía bình quân toàn vùng đạt 58 tấn/ha. Đặc biệt, "vị ngọt" của cây mía năm nay đậm đà hơn với trữ đường bình quân (CCS) đạt 12,1% cao hơn đáng kể so với mức kế hoạch 11,2% Đối với gần 4.000 hộ dân đã ký kết hợp đồng, cây mía vẫn là nguồn thu nhập chủ lực. Chị N.T.H, một hộ trồng mía lâu năm chia sẻ: "Năm nay mía tốt, chữ đường cao nên bà con rất phấn khởi. Việc nhà máy thanh toán tiền mía kịp thời, chính xác cũng giúp chúng tôi có nguồn vốn để tái đầu tư ngay cho vụ sau". Sự đồng hành của doanh nghiệp thông qua việc cho vay phân bón, thuốc trừ cỏ và mía giống không tính lãi đã trở thành "điểm tựa" tài chính quan trọng cho các hộ nông dân biên giới
(Khép kín chuỗi giá trị từ đồng mía đến dây chuyền đóng gói tại Công ty cổ phẩn mía đường Cao Bằng)
Sức hút từ biên giới và nỗi lo "bẻ gãy" chuỗi liên kết
Tuy nhiên, đằng sau những ruộng mía xanh ngát là một thực tế đầy cam go. Vùng nguyên liệu nằm sát biên giới - nơi ngành đường được bảo hộ chặt chẽ với giá đường luôn duy trì mức cao (trên 22.000đ/kg). Điều này dẫn đến tình trạng tư thương ráo riết tranh mua mía để xuất khẩu tiểu ngạch sang nước bạn với giá cao hơn hẳn giá mua trong nước. Việc nông dân vì lợi ích trước mắt mà phá vỡ hợp đồng liên kết không chỉ khiến nhà máy thiếu hụt nguyên liệu mà còn đe dọa trực tiếp đến sự phát triển bền vững của ngành mía đường tỉnh nhà. Bên cạnh đó, áp lực về nhân lực cũng đang đè nặng lên vai người nông dân. Tình trạng thiếu hụt lao động trẻ, khỏe tại địa phương khiến công tác trồng mới và thu hoạch trở nên vô cùng khó khăn. Trong khi đó, việc áp dụng cơ giới hóa vẫn còn hạn chế do địa hình manh mún, nhỏ lẻ. Để cây mía mãi ngọt trên đất biên cương Để người nông dân yên tâm bó bó với cây mía, chính quyền và doanh nghiệp đang nỗ lực triển khai các giải pháp mang tính chiến lược cho vụ 2025-2026. Mục tiêu không chỉ là tăng diện tích trồng mới lên 950 ha mà còn là xây dựng một chuỗi liên kết chặt chẽ, đẩy mạnh khoa học kỹ thuật, lựa chọn các giống mía mới chín sớm, trữ đường cao phù hợp với thổ nhưỡng địa phương để tăng thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích; cơ giới hóa đồng bộ, tăng cường vận động, hướng dẫn nông dân áp dụng máy móc vào canh tác để giải quyết bài toán thiếu hụt nhân công; chính sách an sinh, tiếp tục duy trì và mở rộng các gói hỗ trợ về vật tư, phân bón không lãi suất, đảm bảo người dân luôn có lợi nhuận ổn định ngay cả khi thị trường biến động. Từ sinh kế của người dân đến “hàng rào xanh” nơi phên dậu Tổ quốc, cây mía ở Phục Hòa đang mang nhiều giá trị hơn một loại cây trồng. Giữ được “vị ngọt” ấy lâu dài đòi hỏi sự gắn kết chặt chẽ giữa nông dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương trong xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, bền vững./.
Tác giả bài viết: Hoàng Ngọc Mai - Trường Chính trị Hoàng Đình Giong tỉnh Cao Bằng
