Lan tỏa mạnh mẽ Chương trình OCOP
Triển khai từ năm 2020 theo Quyết định số 2112/QĐ-UBND ngày 22/11/2019 và Kế hoạch số 3438/KH-UBND ngày 27/12/2022 của UBND tỉnh, đến nay toàn tỉnh có 174 sản phẩm OCOP, gồm 10 sản phẩm 4 sao và 164 sản phẩm 3 sao. Các sản phẩm thuộc 4 nhóm chính: 158 sản phẩm thực phẩm, 10 sản phẩm đồ uống, 5 sản phẩm thủ công mỹ nghệ và 1 sản phẩm du lịch cộng đồng, sinh thái.
Chương trình đã thu hút 118 chủ thể tham gia, gồm 27 hợp tác xã, 10 tổ hợp tác, 7 doanh nghiệp và 74 hộ sản xuất, kinh doanh. Qua các con số trên cho thấy, OCOP đã thực sự trở thành phong trào phát triển kinh tế nông thôn có sức lan tỏa rộng, khơi dậy tiềm năng, lợi thế địa phương, từng bước chuyển đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang hàng hóa, chú trọng chất lượng, xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc.
Một số hợp tác xã đã chủ động xây dựng chuỗi giá trị gắn với vùng nguyên liệu ổn định, phát triển theo hướng OCOP xanh, kinh tế tuần hoàn như HTX Nông sản Tân Việt Á, HTX Nông nghiệp Ba Sạch Hưng Đạo, HTX Nông nghiệp Cai Bộ… Qua đó cho thấy nhận thức và năng lực tổ chức sản xuất của các chủ thể, trong đó có hội viên nông dân, ngày càng được nâng cao.
140 kế hoạch liên kết - thúc đẩy sản xuất hàng hóa bền vững
Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã phê duyệt và triển khai 140 kế hoạch hỗ trợ phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị (17 kế hoạch cấp tỉnh, 123 kế hoạch cấp huyện). Các kế hoạch tập trung vào những sản phẩm đặc hữu, chủ lực như hồi, quế, mắc ca; lạc, mía, chè, dâu tằm; trâu, bò, lợn, gà.
Nhiều mô hình liên kết mang lại hiệu quả thiết thực, tiêu biểu là mô hình chăn nuôi trâu, bò sinh sản gắn với thụ tinh nhân tạo do HTX Nông lâm nghiệp Phục Hòa chủ trì; mô hình liên kết sản xuất gừng hữu cơ do Công ty DACE chủ trì. Các mô hình này giúp nâng cao chất lượng con giống, kiểm soát dịch bệnh, giảm chi phí, tạo đầu ra ổn định, từng bước hình thành chuỗi liên kết bền vững giữa doanh nghiệp - hợp tác xã - nông dân.
Tôn vinh sản phẩm, khơi dậy tinh thần thi đua sáng tạo
Cùng với phát triển sản phẩm, công tác tôn vinh các tập thể, cá nhân tiêu biểu được quan tâm. Đến nay, toàn tỉnh có 174 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP (10 sản phẩm 4 sao, 164 sản phẩm 3 sao), dự kiến năm 2025 có thêm 30 sản phẩm được chứng nhận.
Sản phẩm thạch đen của hộ kinh doanh Nông Thị Lệ Thùy được công nhận Thương hiệu Vàng Nông nghiệp Việt Nam năm 2022. Năm 2025, hai cá nhân được tôn vinh thợ giỏi là ông Lương Văn Khiêm (làng nghề rèn Phúc Sen) và ông Nông Văn Nghiệp (làng nghề nón lá Hoàng Diệu). Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngành Nông nghiệp và Môi trường, ông Nông Văn Công được Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2021 - 2025.
Những kết quả trên không chỉ phản ánh quy mô và chất lượng Chương trình OCOP mà còn khẳng định vai trò của tổ chức Hội trong tuyên truyền, vận động hội viên tích cực tham gia phát triển kinh tế, xây dựng thương hiệu nông sản địa phương.
Phối hợp chặt chẽ - nền tảng nâng cao hiệu quả hoạt động Hội
Thực tiễn cho thấy, hiệu quả của Chương trình OCOP và các mô hình liên kết chuỗi giá trị gắn liền với cơ chế phối hợp rõ vai trò, trách nhiệm giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cao Bằng và Hội Nông dân tỉnh Cao Bằng. Trong đó, Sở tập trung định hướng chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật, quản lý chất lượng; Hội Nông dân đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, hỗ trợ hội viên tham gia, kết nối sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.
Sự phối hợp đồng bộ, thường xuyên trao đổi thông tin, gắn hỗ trợ kỹ thuật với đào tạo trực tiếp tại cơ sở đã giúp chương trình triển khai hiệu quả, tránh chồng chéo, nâng cao chất lượng sản phẩm và năng lực của chủ thể.
Với nền tảng đó, Chương trình OCOP và các mô hình liên kết chuỗi giá trị tại Cao Bằng sẽ tiếp tục phát triển theo hướng xanh, bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho hội viên nông dân, xây dựng nông thôn mới và khẳng định vai trò của tổ chức Hội trong phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn.